Kerk en kunst staan centraal tijdens Tsjerkepaad 2019

Ook dit jaar staan de deuren van de Doarpstsjerke weer open tijdens Tsjerkepaad. Tot en met 14 september is de kerk iedere twee weken op zaterdagmiddag open voor belangstellenden. Het thema dit jaar is ‘Kerk en kunst’. “Preekstoel, orgel en de glas-in-loodramen zijn op zich al ware kunstwerken, hoewel hun eigenlijke betekenis niet ligt in het vertonen van kunst”, aldus ds. Gerrit Groeneveld, voorzitter van de Stichting Tsjerkepaad. “Bij de preekstoel gaat het om een ondersteuning van wat er vanaf die plaats wordt verteld, het orgel laat muziek klinken tot meerdere glorie van God, de kleurrijke glas-in-loodramen laten ons de bijbelse voorstellingen zien.”

Bij de herbouw van de kerk in 1734 zijn de gebrandschilderde ramen in het koor gemaakt door glasschilder Ype Staak uit Sneek. Eén van de nog drie bestaande gebrandschilderde ramen is door het grietmansechtpaar Arent en Anskjen van Haersma geschonken aan de nieuwe kerk. Uit aantekeningen die de schoolmeester van Surhuizum in 1833 maakte, blijkt dat er toen nog vijf gebrandschilderde ramen waren. Over de gebrandschilderde ramen schreef Meint Bottema in Ald Surhuzum (1976-1983): “Dizze kostlike finsters siere oant hjoed de dei ta de tsjerke. Yn hiel Achtkarspelen sil men om ’e nocht sykje nei mear fan sokke seldsume keunstprodukten út de 18de ieu.”

Ook de preekstoel met klankbord dateert uit de 18de eeuw. Op de hoeken van de kuip zien we getorste en omrankte pilasters en op de voorkant van de preekstoel prijken de wapens van het grietmansechtpaar Van Haersma. In 1778 werd de gegoten koperen lezenaar aangebracht, deze is eveneens voorzien van het wapen van Van Haersma.

Het orgel dateert uit 1920 en is gebouwd door Piet van Dam uit Leeuwarden. Dit is het eerste orgel in deze kerk. Het orgel telt in totaal 624 pijpen, waarvan 36 van hout zijn gemaakt, en heeft tien verschillende registers. In 1978 is het orgel gerestaureerd  en is het Aeoline 8 register vervangen door het 56 pijpen tellende Quint 2 2/3 register.

De foto’s van het interieur bij het artikel zijn gemaakt in juni 1959. Nadien is de kerk meerdere malen gerestaureerd. De grootste renovatie vond plaats in 1995 toen de complete vloer werd vernieuwd, de verwarmingsinstallatie werd vervangen en het gehele interieur opnieuw werd geschilderd. Mocht u zelf eens een kijkje willen nemen in de Doarpstsjerke van Surhuizum, dan kunt u er tijdens Tsjerkepaad terecht van 13.30 tot 17.00 uur op zaterdag 3, 17, 24 en 31 augustus en op 7 en 14 september.

Dit artikel is geschreven door de redactie van Ald Surhuzum. Kijk voor meer verhalen over de historie van Surhuizum, de familie Van Haersma en de Doarpstsjerke ook eens op www.aldsurhuzum.nl